در شب تاسوعا جمعی از سیاسیون فعال استان به دعوت جبهه مشاركت ایران اسلامی منطقه ایلام گرد هم آمدند تا دفتر این حزب در ایلام شاهد نوحه خوانی و سخنرانی و نیز ذکر مصیبت آقا (ع) باشد گو اینکه ادبیات این محفل به روشنفکری اسلامی پهلو می زد اما هدف اشکی بود برای صاحب عزا و دلی که زنگارش شسته گردد و به قول مولانا سینه با هفت آب شسته شود تا شراب عشق را پیمانه پیمانه شویم و معرفت الهی به لطف اتصال به خاندان عصمت و طهارت (ع) حاصل گردد.

سخنران اين مراسم حجت‌الاسلام والمسلمین هواسی بود كه سالها به عنوان امام جمعه موقت دهلران در گذشته ای نه چندان دور در خدمت دوستداران اهل بیت بوده و همینک نیز بدون ادعا پیشنمازی برای مومنان و دوستداران واقعی اهل بیت (ع) است.

وی بازگویی واقعه عاشورا را در حال حاضر در جامعه را با دو روایت کلی مورد ارزیابی قرار داد و افزود: یکی از این رویکردها بیان واقعه با رویکرد صرف عاطفی است و یکی نیز رویکردی داریم تعقلی (و توامان عاطفی). رویکرد اول بیان واقعه را به منظور تحریک عواطف و احساسات پاک است که همانگونه که به ذهن متبادر می شود میدان دار احساس و با جولان احساس است.

ایشان در ادامه ضعف این گونه بیان را کم رنگ بودن عبرت آموزی به مخاطب دانسته و گفت: چون در این دست بیانها واقعه در هاله ای غلیظ از احساسات بیان می شود دیگر جای بحث در آن نیست.وی بیان کرد: در نگاههای غیر تحلیلی ما مجبوریم یک قدم جلوتر و یا عقبتر برنداریم. در این رویکرد حتما باید حضرت علی اکبر (ع) فقط 18 سال داشته باشد و نمی شود مثلا 28 سال داشته باشد چون تمام آن ارکان واقعه بر این اساس به هم تنیده شده و اشک مردم اینگونه درآورده می شود.

وی به منتهی الامال مرحوم شیخ عباس قمی (ره) اشاره کرد و آن را کتابی بسیار با ارزش دانسته و نیز به استناد شهید مطهری که امام راحل (ره) آثار ایشان را بدون نقص اعلام فرمودند اشاره کرد: هشتاد نود درصد مطالب این کتاب ارزشمند (منتهی الامال) خوراک مراسم دینی ماست. در این کتاب اسامی دختران حضرت اباعبدا... (ع) آمده اصلا دختری به نام رقیه نیست. اما شما اگر شهید مطهری (ره) باشید شهید مطهری که شهامت به خرج دادند و فرمودند این قضیه در تاریخها نیست و یا حتی مرحوم دکتر شهیدی که خدایش رحمت کند می گوید همچنین دختری در تاریخ نیست اما مداح معروف این طیف (طیف با نگاه عاطفی صرف) خیلی بی باکانه می گوید: الهی لال گردد آنکه می گوید رقیه نبوده!! بحث بحث تاریخی است ولی آنها طوری به هم (ارکان واقعه را تنیده اند) که اگر کمی پس و پیش شود دیگر نمی توانند اشک بگیرند با اینکه شهید مطهری (ره) می فرمودند آنقدر مصایب اباعبدا... سوزناک است که با مصیبتهای واقعی هم می شود اشک بگیریم. اما ضعف (برخی از افراد این روش) که متاسفانه (این است) هرطور که بخواهند و هدف (در نزد آنها) این است که فقط طرف گریه کند و گریه به عنوان هدف می شود در حالیکه گریه هدف نیست بلکه جانب است.

حجت‌الاسلام و المسلمین هواسی سپس به ضعف افراط در مظلوم نمایی اشاره کرد و بر غیرواقعی جلوه دادن برخی رخدادها ایراد وارد دانست و افزود: حضرت علی اکبر وقتی به میدان جنگ (نفر به نفر) می رود (و رجز می خواند) می گوید: من پدرم حسین و پدربزرگم علی ابن ابی طالب است آنقدر شما را با شمشیر می زنم که شمشیرها کج شود.

وی در ادامه به حفظ عزت در گفتار اهل بیت نبوت بر اساس رفتار و گفتار آنان در روز واقعه اشاره کرد که هیچگاه جوری رفتار نکردند که اندکی شائبه کم شدن عزت و سست شدن از آن در اذهان ایجاد شود و این مطلب را درست ندانستند که برای تحریک احساسات پاک دوستداران اهل بیت (س) آنقدر مظلوم نمایی از قول آنان شود که در انتقال پیام قیام عاشورا نقض غرض گردد و ادامه داد: کمبود آب درست است اما کسی العیاذ باا... خود را به ذلت زده باشد برای آب ( و آن جملاتی را که ما خودمان دوست داریم و اگر می بودیم شاید می گفتیم گفته باشند) در قضیه علی اصغر (فقط) بله برای اینکه آنها را رسوا کند اما اینکه بیاییم این قضیه آب را (اینقدر) بزرگ جلوه دهیم این در راستای همان دید عاطفی است.

ایشان شاهد نقض این موضوع را رجز خوانی فرزند شهید امام حسن(ع) در کربلا دانست که ده ساله بودند و فرمودند: مردم اگر مرا نمی شناسید من شیر بیشه ام من شیر در شیرم من در مقابل دشمنان باد صرصرم که ریشه تمامی دشمنان را درخواهم آورد. شما را به خدا اینها را (العیاذ باا...) ذلیل نکیند اینها عزیز بودند اینها بچه فاطمه زهرا (س) هستند. وی سپس به بیان دید تعقلی به واقعه عاشورا پرداخت و افزود: در دید تعقلی از احساس استفاده می شود اما در حد منطقی و اگر همان کربلا مانده است به دلیل حالت بینابین تعقل و احساس بوده است .اگر احساس نبود مردم توی این سرما در خیابانها برای عزاداری جان نمی دادند احساس خوب است اما سوءاستفاده از احساس و القای احساسات غلط این خطرناک است. او سپس به مردمشناسی واقعه کربلا اشاره کرد و آن را یک ضرورت دانست و گفت: در یک سر طیف اباعبداا... (س) و یاران گرانقدرش را می بینید و در سر دیگر شمر را به عنوان یک انسان استحاله شده می بینید و یک حیوان به تمام معنا حیوان.

او شناخت تاریخ را بر اساس آموزه های قرآن کریم برای عبرت آموزی و جلوگیری از تکرار تاریخ و جنایات و اشتباهات تاریخی دانست. او افزود: یک سوال که همیشه هست اینکه چه شده انصاری که در کنار پیامبر جانانه شمشیر کشیدند حالا به فاصله 50 سال همانها و بچه هایشان انصار و مهاجرین در مقابل نوه پیامبر شمشیر می کشند؟ شمشیر به یک جبهه می رود ولی دلشان به جبهه دیگر . دلشان یک چیز ولی دستشان یک چیز دیگر می گفت و اگر این افراد در جامعه اکثریت یابند آن جامعه روی سعادت نخواهد دید.

امام حسین (ع) روزی که از مكه خارج می شوند در یکی از منازل (سر راه کربلا) فرزدق شاعر عرب را می بیند از او می پرسد از کجا می آیی؟ جواب می شنود: از عراق دوباره می پرسند: مردم عراق را چگونه دیدی؟ گفت: اماما! من یک مردمی را پشت سرگذاشتم که قلبشان با شما بود ولی شمشیرشان بر شما!

طبری در تاریخ خود آورده اند: چند پیرمرد در بلندی در سپاه عمرسعد ایستاده بودند و دستشان را بالا گرفته بودند و می گفتند خدایا امام حسین (ع) را پیروز کن!! اگر به لحاظ روانشناسی بخواهیم بررسی کنیم فقط مردمان زبون به این حقارت و پستی تن می دهند. ایشان سپس راهکار حل موضوع را در اسلام دانست و اشاره کرد: ما با تزریق سعادت و کرامت که در اسلام هرچه بخواهیم بحمدا.... داریم این موضوع را می توانیم درمان کنیم. اگر کسی عزیز شد خودش را ارزان نمی فروشد انسانهای ذلیل هستند که خودشان را ارزان می فروشند. اگر کرامت نباشد رای که سهل است آدم حقش را هم به دو هزار تومان و چهارهزار تومان می فروشدو همه چیز قابل تصور است.

بعضیها همه چیزشان را می فروشند دین که سهل است. امان از پول خیلی از دینها با پول رفتند. او به عبرت آموزی در این باره از واقع عاشورا اشاره کرده و افزود: کربلا ظرفیت خیلی مهمی برای اصلاح نفس و جامعه دارد اما به شرطی که ما خودمان را از آن رویکرد عاطفی به رویکرد عقلانی بیاوریم. احساس همراه با عقلانیت گریه باشد اما گریه با تعقل نه گریه فقط با احساسات. برخی دیگر از آدمها هستند که اینها حق را می بینند و می شناسند اما پست را چه کار کنند؟ و موقعیت را چه کار کنند؟ حضرت امام حسین (ع) یکی از اهداف از قیام خود را امر به معروف و نهی از منکر در میان مسلمانان عنوان فرمودند و خود مراسم حج را فروهشته و به قیام کربلا رفتند تا نشان دهند به همه مسلمانان در طول تاریخ که ظاهر دین مهم نیست بلکه این باطن دین است که اهمیت فراوان دارد.

وی در ادامه ذاکرین و نوحه خوانان و مداحان و سخنرانان را به رسالت مهم انتقال پیام عاشورا متوجه کردند و از آنان خواستند در مراسم پرفیض عاشورا و اربعین به مفاهیم بزرگ عاشورا اشاره کنند و به بیان صرفا عاطفی این واقعه مهم عبرت آموز بسنده نکنند.

وی در پایان ضمن ذکر مصیبت واقعه عاشورا در بیانی سرشار از تعقل و احساس که با غور در واقعه و اشک عاشقان حاضر در جلسه همراه گردید در پایان توام با دعا به روح امام حسین و شهدا کربلا (ع) و روح پرفتوح امام راحل (ره) و شهدای انقلاب و دفاع مقدس برای طول عمر با عزت رهبری معظم انقلاب و دلسوزان نظام مقدس دعا کردند. سپس این برنامه با مراسم سینه زنی و نوحه خوانی به پایان رسید.