دكتر سعيد حجاريان حالش خوب نيست. حال ما هم خوب نيست، با هر گرفتگي نفس­اش نفس ما هم مي گيرد. با هر لرزشي بر بدن نحيف­اش، رعشه به جان ما مي­افتد، ياد نگاه زلال و پاك اما بي رمق­اش هنگامي كه ديگر نايي براي ادامه­ي كلام بريده بريده­اش ندارد آتش به جان ما مي زند. "ما"، يعني هر آن­كه "آقاسعيد" را تا حدي مي شناسد و وجدان حداقلي دارد. هركسي از ما مي داند چه سخت است او را شناختن و شيفته­ي او نشدن.

سعيد بيش از نيمي از جان­اش را فداي اصلاحات كرده اما برخلاف خواست حيواني آمران و عاملان بي وجدان ترورش، زنده مانده و مغزش چون ساعت كار مي كند. او هزينه­ي بالايي براي اصلاحات داده و اصلاحات را خيلي خوب فهميده و از اين جهت با نظر كساني چون خشايار ديهيمي موافقم كه "سعيد بيش از همه نماد اصلاحات است."

سعيد نماد اصلاحات است اما اصلاحاتي بريده از توهم و برساخته­ي آرزوها در قالب تحليل. واقع گرايي اخلاق مدار، صاحب اصولي تساهل مدار، دين داري آزاده، باهوش، زيرك، آينده نگر، شجاع، با گستره­ي تعامل وسيع، فاضل و دانايي هميشه به روز، اهل مروت، فارغ از منيت، عالم، كسي كه به­تر از هر كسي كه تاكنون شناخته­ام توان ارتفاع گرفتن از حوادث و ارايه تحليل ها و نظرهاي متفاوت و بديع دارد.

سعيد مغز متفكر اصلاحات است اما در عرصه­ي نظر. واقعيت آن است كه در سال هاي اصلاحات خيلي كم­تر از آن چه تصوير شده و جا افتاده، ديدگاه سعيد كه لب آن "فشار از پايين چانه زني از بالا" است اجرا شده. او به شدت طرفدار اجتماعي شدن اصلاحات بوده و ضعف هر يك از دو گزاره­­ي آن را به معناي عقيم مانده گزاره­ي ديگر مي داند.

او از ابتدا ميانه­ي خوشي با سياست ورزي پارلمانتاريستي نداشت. او اگرچه در دام افراطي نيفتاد كه از فرصت انتخابات براي تغيير يا دست كم آگاهي جامعه با شعار تحريم عبور مي كرد اما تفريط اكتفا به انتخابات، بريدن از جامعه و نهادهاي مدني و استفاده نكردن از اهرم قدرت جامعه و افكار عمومي را نيز برنمي تابيد.

در بحث­هايي كه به خصوص در سال هاي اخير در باب اخلاق سياسي پي گرفته، توجه ويژه­يي بر پرهيز از خشونت و تبيين حدود اخلاقي سياست ورزي و قرار دادن اخلاق به عنوان سنجه­ي اصلي هر كنش سياسي داشته و در صدد تاليف آن است كه انشاءالله بايد آن را به عنوان اثري ماندگار پس از دوران بازداشت پي بگيرد.

هرچه هست سعيد حجاريان فراتر از عضوي عادي از اعضاي شوراي مركزي جبهه مشاركت در سال هاي اخير موجد كنشي سياسي نبوده است و مي­شود او را بيش­تر منتقدي در درون جريان اصلاحات ناميد تا مويدي بر روي­كردها و سياست هاي آن. بگذريم از اين كه "زمان" و "تجربه" معمولا صحت تحليل­ها و پيش­بيني­هاي او را نشان داده تا معلوم شود چرا فقط او "سعيد حجاريان" شده است.

پس از كودتاي مخملين 22 خرداد كه البته چندان هم مخملي نبوده و تاكنون تعداد زيادي كشته و مجروح و بازداشتي داشته، مانند ديگر كودتاها انتظار بازداشت هايي مي رفت اما نه اين­قدر كور و بي­هدف. بسياري از بازداشت ها تنها در خدمت سردرگمي بيش­تر كلافي بوده كه كودتاگران براي خود و جامعه ايجاد كرده اند. بسياري از بازداشت هاي فعالان سياسي از بين كساني صورت گرفت كه اساسا به لحاظ ديدگاهي مخالف حضور خياباني مردم هستند. سردسته­ي اين افراد مصطفا تاج زاده است كه از حيث مخالفت با اعتراض هاي خياباني و تظاهرات بين فعالان سياسي شهره است. ديگر افرادي چون دكتر محسن ميردامادي نيز از اين گونه اند. تنها جرم آن ها از نظر حاكمان كودتا مي تواند حضور در فعاليت هاي انتخاباتي و تبليغ كانديدايي غير از كانديداي مطلوب آنها باشد. اما سعيد حجاريان كه به خاطر ضعف بدني و تا حدي نوع روي­كردش به سياست اين جرم را هم نداشته و تنها يكي دو مصاحبه و يادداشت تحليلي و دفاع از موسوي را در سابقه­اش از اين انتخابات دارد و لاغير، او چرا؟

ضعف جسماني او هم كه اظهر من الشمس است و گفتن ندارد. واقعيت سهم سعيد در جريان هاي پشت و روي پرده هم اگر براي برخي افراد ناآگاه جامعه اغراق شده و تصور نادرستي دارند، براي آن­ها كه آنلاين پاي شنودها بوده اند و از خود اعضاي مشاركت بهتر مي­دانند چه كسي آن جا چه مي­گفته، پنهان نيست.

مي­ماند يك مساله و آن شخصيت دروني برنامه­ريزان غايله­ي اخير است. آن­ها به وضوح در حال عقده­گشايي­هايي هستند كه سال­هاست آن ها مترصد فرصتي براي آن بوده­اند. شايد يكي از عقده­هاي آن­ها ناشي از معجزه­يي است كه سعيد حجاريان را در پي آن ترور كثيف، براي ما زنده نگاه داشت. آن­ها به ستيز معجزه­ي حضور سعيد در بين دوستدارانش آمده­اند، اما باز در محاسبه اشتباه مي­كنند. سعيد در عمق عاطفه و احساس ماست و حساب او از محاسبه­هاي مرسوم سياست جداست.

شنيده شده حال سعيد خوب نيست و تحت مراقبت هاي ويژه است. از به كما رفتن او هم شايعاتي در ميان است و اين اخبار با توجه به وضعيت جسماني او كه در روزهاي اخير توسط همسر و نيز پزشك معالجش اعلام شده، هيچ بعيد نيست. سعيد هيچ ناگفته­يي براي بازجويانش جز همان­هايي كه در يادداشت ها و مقاله هايش نوشته ندارد. باور كنيد بقيه هم ندارند. بارها از سران حزب مي­شنيديم كه مي­گفتند خوب است از نهادهاي امنيتي بيايند و در جلسات ما بنشينند. جبهه مشاركت هيچ چيزي براي پنهان كردن نداشت و ندارد. موضوع سعيد حجاريان هم از اين قاعده مستثنا نيست و تنها وضعيت جسماني او موضوع را متفاوت مي­كند. تاكنون آن چه در برخوردها و بازداشت ها صورت گرفته نه با مصالح ملت و مملكت نسبتي دارد و نه شرط مروت بوده؛ برخورد با سعيد ديگر كشاندن بي مروتي به سرحد آن است.

براي نجات جان سعيد كه چيزي براي بازجويانش جز ناي باقي مانده از جانش ندارد، هركاري لازم باشد انجام مي دهيم و اگر خداي ناكرده بلايي بر سر او بيايد ديگر عواقب آن نامعلوم است. در اين مقطع برادرانه و خاضعانه از آن­ها كه پرونده­ي سعيد در دستان­شان است مي­خواهيم كه سعيد را خيلي زود آزاد كنند. او احتياج به مراقبت دايم پزشكي دارد و به حتم تاكنون هم لطماتي به اندك سلامتي­اش وارد آمده، او را آزاد كنيد و از اين بازي كثيف و عقده­گشايي مهوع او را كنار بگذاريد. نگذاريد فاجعه­يي رخ دهد. سعيد حجاريان را همين حالا آزاد كنيد.